Nowoczesna ochrona przeciwsłoneczna kształtująca swiatło i cień.

Budowa obiektów nowej generacji, posiadających bardzo duże powierzchnie całkowicie przeszklonych ścian, wymusiła opracowanie i wdrożenie nowych rozwiązań ochrony przeciwsłonecznej. Znane już od setek lat konstrukcje różnego rodzaju markiz i żaluzji zostały udoskonalone, wprowadzono napędy elektryczne, czujniki oraz automatyczne sterowanie mikroprocesorami. W chwili obecnej projektuje się systemy ochrony przeciwsłonecznej obejmujące osłonę okien, sterowanie zasłonami w zależności od położenia słońca oraz siły wiatru i zapewniające właściwe oświetlenie i wysoki komfort pomieszczenia umożliwiający maksymalny widok zewnętrzny.

Jednym z podstawowych zagadnień ochrony przeciwsłonecznej jest zwijanie i podnoszenie markizy lub żaluzji przy nadmiernie wiejącym wietrze, mogącym je uszkodzić a nawet zniszczyć. Istnieje wtedy także możliwość zranienia osób, przez odpadające elementy osłony przeciwsłonecznej. Producenci określają maksymalną dopuszczalna siłę wiatru dla poszczególnych wyrobów. Poniżej przedstawiono kilka warunków, które należy uwzględniać przy projektowaniu lokalizacji mierników siły wiatru.

WARUNKI BUDOWLANE I TOPOGRAFICZNE
Usytuowanie budynku i jego lokalizacja względem stron świata powoduje, że poszczególne ściany są narażone na różne co do siły działanie wiatru. Ponieważ istnieją pewne prawidłowości w kierunkach działania wiatru, ustalić można wielkości obciążenia wiatrem poszczególnych ścian obiektu. Umożliwia to optymalne usytuowanie mierników wiatru.

Kolejnym istotnym zagadnieniem w projektowaniu systemu ochrony przeciwsłonecznej jest wysokość budynku. Wynika to z zasad oddziaływania wiatru, gdyż jego siła zmienia się w zależności od wzrostu wysokości obiektu. Zmierzona więc prędkość wiatru na dachu budynku nie jest tożsama z prędkością występującą na niższych kondygnacjach i nie może być przyjmowana jako jednakowa dla całego obiektu. Zadaniem projektanta jest uwzględnienie tego zagadnienia w systemie.

Ważnym elementem w projektowaniu systemu ochrony przeciwsłonecznej jest także uwzględnienie kształtu budynku, szczególnie jego wystających części. Wiatr wiejący na zróżnicowaną w kształcie ścianę podłużną (frontalną) budynku, zmienia swój kierunek poziomy na pionowy, przebiegający w górę albo w dół obiektu. Dodatkowo powstają zawirowania w zagłębieniach budynku, co w sposób graficzny przedstawiono na poniższym rysunku.

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ OCHRONY PRZECIWSŁONECZNEJ UWZGLĘDNIAJĄCEJ WIATR

ZASADY INSTALOWANIA MIERNIKOW WIATRU
Występują dwa podstawowe rodzaje pomiarów ciśnienia (parcia) wiatru; dokonywane niżej przedstawionymi miernikami:

ciśnieniomierz wiatrowydo pomiaru wiatrów poziomych H	ciśnieniomierz wiatrowy do pomiaru wiatrów pionowych V

Ciśnieniomierz wiatrowy powinien być tak usytuowany, aby można było nim mierzyć napływający strumień powietrza w nieosłoniętym miejscu budynku. Uwzględniać szczególnie należy obszary narożnikowe, gdzie występują szczególnie gwałtowne zawirowania wiatru. Przy dużych powierzchniach ścian, szczególnie podłużnych (frontalnych) występują wiatry wiejące w górę i w dół i dlatego niezbędne jest także zainstalowanie mierników do pomiaru wiatrów pionowych.
W podsumowaniu stwierdzić należy, że dla skutecznego sterowania ochroną przeciwsłoneczną, niezbędny jest pomiar wiatru w kilku charakterystycznych punktach budynku, wynikających z jego kształtu.
Poniżej przedstawiono przykładowy rozkład punktów pomiaru siły wiatru.

Jednym z kompleksowych systemów ochrony przeciwsłonecznej jest "SOLAR CONTROL", produkowany przez niemiecką firmę HÜPPE. Jest to dający się indywidualnie programować sterowany mikroprocesowo system kierowania, który wszystkie osłony przeciwsłoneczne danego obiektu, którymi są żaluzje zewnętrzne listwowe podnoszone, ustawia ścianami w odniesieniu do położenia słońca
i oddzielnie nimi steruje. "SOLAR CONTROL" ustawia żaluzje w zależności od zmieniających się warunków pogodowych i automatycznie dostosowuje je do różnych w ciągu roku kątów położenia (wysokości) słońca. Podstawowe zalety systemu:
- centralna kontrola wszystkich elewacji budynku i oddzielne sterowanie wszystkimi żaluzjami,
- kontrola promieni słonecznych padających na poszczególne elewacje
i automatyczne dostosowywanie do wartości granicznej opuszczania
i podnoszenia kurtyn żaluzji,
- pomiar siły wiatru i ochrona przed uszkodzeniem i oblodzeniem,
- roczny program automatycznego ustawienia listew pod właściwym kątem,
z jednoczesnym maksymalnie możliwym widokiem na zewnątrz, w każdym okresie czasu.

Do kontroli i sterowania poszczególnych ścian budynku wymieniony już producent proponuje mniejsze urządzenia, jak tytułowy "MINISONIC". Stosowane są tutaj różne czujniki, które w zależności od wyposażenia służą do kontroli promieni słonecznych, wiatru, deszczu a nawet oblodzenia. W przypadku osiągnięcia przez wymienione czynniki atmosferyczne określonych wartości granicznych, następuje niezwłoczne zadziałanie stosownych urządzeń. Także czujnik światła powoduje automatyczne opuszczenie lub podnoszenie kurtyny żaluzji lub markizy.

inż. Zbigniew Czajka
COBR "METALPLAST"
Poznań