Niektóre wady wykonawcze
i montażowe okien z PVC

Produkcja profilowych systemów okiennych w Polsce, wykonanych z wysokoudarowego PVC, nabiera coraz większego rozmachu. Na obecnym rynku materiałów budowlanych znajduje się ponad 50 profili, w tym to profile największych europejskich potentatów oraz rdzennie polskie, które według badań krajowych ośrodków badawczych, nieustępują jakością zagranicznym. Natomiast liczba producentów, wykonujących z tych profili okna i drzwi, sięga ponad 100, co świadczy o tym, że dynamika rozwoju stolarki okiennej z tworzyw sztucznych ma również tendencje wzrostowe, a jej wyroby chętnie są instalowane w otworach budynków nie tylko nowych, ale i w starych substancjach mieszkaniowych.

Wady wykonawcze okien
Z badań technicznych, jakościowych okien, wykonanych z PVC wynika, że nie wszyscy ich producenci przestrzegają zasady technologiczne w zakresie ich wykonania, ustalone przez wykonawców profili, a zawarte w specjalnych firmowych katalogach. Odbiory jakościowe potwierdzają ten stan rzeczy.Często spotyka się wady techniczne wykonania, dotyczące przycinania profili pod odpowiednim kątem (fot. 1), brak profili usztywniających, metalowych (zbrojenia), prawidłowego zgrzewania naroży i ich frezowania oraz zamocowania okuć i brak otworów odwadniających. Stąd jakość wykonawcza okien z PVC (fot. 2) jest różna i często odbiega od standardów wymaganych w tej produkcji, szczególnie w zakresie estetyki wykonania.
Ważną pod względem technicznym i konstrukcyjnym wadą jest brak usztywnień, profili metalowych, co wpływa ujemnie na sztywność okien. Ramy skrzydeł, nieusztywnione na skutek naprężeń, powstałych różnicą temperatur, deformują się i powodują rozszczelnienia w układzie uszczelniającym okna. Wykrycia i potwierdzenia tej wady można dokonać wyłącznie przy pomocy detektora do wykrywania metali. Brak usztywnienia w oknach, wykonanych z tworzywa sztucznego to wada techniczna niedopuszczalna.
Wadą często spotykaną w odbiorach jakościowych jest również wadliwe zgrzewanie i frezowanie naroży (fot. 3), szczególnie w przypadkach zastosowania kolorowego laminowania powierzchni zewnętrznych, tj. od strony elewacji budynku, folią drewnopodobną, np. koloru RAL 5002. Spotyka się również takie przypadki, że folia ta miejscami traci swoją naturalną barwę (fot. 4), pogarszając w dużym stopniu estetykę i wygląd okna, co z punktu widzenia, szczególnie architektury budynku jest również niedopuszczalne.

Wady powstałe
w czasie montażu okien
Nadal w pracach montażowych, dotyczących wbudowania okien z PVC w otwory budowlane, szczególnie nowoczesnych, popełnia się podstawowe błędy, które dyskwalifikują najlepiej wykonane okna. Na podstawie literatury fachowej i odbiorów jakościowych można stwierdzić, że błędy te są wynikiem braku podstawowych kwalifikacji zawodowych u montażystów nie zawsze będących pracownikami firmy, która wykonała te okna.
Poważną wadą, którą często spotyka się, jest nieprawidłowy rozstaw dybli lub kotew mocujących ościeżnicę okna do ościeży otworu okiennego, lub częściowy brak tych połączeń. Są tacy montażyści, którzy uważają, że obecnie powszechnie stosowana pianka PU, wystarczy do zamocowania okna w otworze. Jest to błędne rozumowanie, ponieważ pianka rozprężna nie zastąpi dybli (kołków rozprężnych ani kotew), a jedynie spełnia funkcję izolacji termicznej i to jeszcze wówczas, kiedy zostanie dokładnie umieszczona w szczelinach dylatacyjnych. Wadliwe rozstawy dybli czy kotew są wówczas, kiedy nie przestrzega się obowiązujących odległości. Np. w oknie o wymiarach 1490×1690 mm, dyble powinny być oddalone od naroży około 20-25 cm, a spotyka się 30-40 cm, zaś w nadprożach i progach okna, powinny być aż trzy dyble, a spotyka się jeden, lub w ogóle brak dybli. Prawidłowy rozstaw dybli pokazano na rysunku. W badanych oknach w wyniku wadliwie zamocowanych dybli i ich braku w nadprożach wystąpiły zdeformowania poziomych ramiaków ościeżnicy, co przyczyniło się do rozszczelnienia układu uszczelniającego okien. Ramiaki ościeżnicy można również zdeformować, dokręcając zbyt silnie dyble rozprężne. By jednak tego uniknąć, należy ramiaki, w czasie ich dokręcania, usztywnić od tyłu listwą z drewna.
Powszechnym już zjawiskiem w czasie prac montażowych, jest nieuszczelnianie główek dybli kapturkami maskującymi. Na ogół kapturki po montażu pozostają na parapetach wewnętrznych, lub na podłodze pomieszczenia mieszkalnego. Badania techniczne i praktyka potwierdzają, że okna, wykonane z tworzyw sztucznych powinny być zamocowane do ościeży raczej przy pomocy metalowych, stalowych kotew. Jest to podyktowane tym, że kotwy umożliwiają ramiakom w wyniku ich termicznych odkształceń (1,5 mm/m) wydłużanie się, które nie powinno być hamowane. Najlepsze połączenie ościeżnicy otrzymuje się przez połączenie kotwami, wykonanymi z ocynkowanej, stalowej blachy, wsunięte w odpowiednio ukształtowany żłobek, mieszczący się w tylnej ścianie ramiaka ościeżnicy.
Do wad technicznych, jakie powstają w czasie montażu okien należą również wadliwe uszczelnienia ościeżnicy okna, szczególnie w nadprożu, włącznie do zakrycia otworów odwadniających rynienki. Na ilustracji fotograficznej 5, pokazano otwór w dolnym ramiaku ościeżnicy okna, który częściowo jest odkryty, ale nie posiada osłonki przed wiatrem. Wadliwe uszczelnienia okien pianką PU, powodują w czasie ich użytkowania przewiewy i trudności w utrzymaniu odpowiedniej temperatury w pomieszczeniu, szczególnie w okresie silnych mrozów. Wówczas wady te usuwa się w ramach reklamacji, przez ponowne wypełnienie pianką, puste i nie uszczelnione kawerny (fot. 6), co nie należy do czynności łatwych i skutecznych.
Poza wymienionymi wadami, spotyka się jeszcze mniej ważne, jak brak parapetów zewnętrznych, aluminiowych, pozostawienie folii ochronnej. Wady te w dużej mierze wpływają na estetykę i wygląd okien, co też nie jest bez znaczenia w ocenie jakościowej okien.

inż. Zbigniew Gęsiński
fot. autora