|
Pragnieniem każdego inwestora jest
zakup nowoczesnej stolarki budowlanej, która spełniałaby
wszelkie jego wymagania w zakresie funkcjonalności i
komfortu zamieszkania. To oczekiwanie jest słuszne,
ponieważ zastosowano w rozwoju techniki wiedzę i najnowocześniejsze
środki, aby osiągnąć cel - odpowiednio wysoki komfort
mieszkania. Jednak okno, a idąc dalej zespolenie okna
ze ścianą rządzi się prawami fizyki. To w głównej mierze
od nich uzależnione jest zachowanie się stolarki otworowej
podczas eksploatacji. Aby w pełni tego doświadczyć,
musimy zdawać sobie sprawę z praw natury, które pomimo
rozwoju techniki zawsze pozostają niezmienne. Jedynie
możemy ograniczyć występowanie pewnych zjawisk poprzez
świadome ich unikanie. To czy nasze oczekiwania zostaną
spełnione w znacznej mierze uzależnione jest od nas
samych.
Słabe miejsca - punkt rosy
Wynika
z tego, że przy normalnym użytkowaniu obiektu budowlanego
i jego stolarki otworowej, mogą wystąpić pewne niedogodności
związane z właściwościami fizycznymi i technicznymi
zastosowanych wyrobów. Nie oznacza to, że zastosowane
wyroby są wadliwe czy nie spełniają odpowiednich wymogów.
Oznacza to więc, że nie zostały zapewnione w procesie
użytkowania lub powstawania budynku, odpowiednie warunki
dla pracy i spełnienia tak zwanych wymagań podstawowych
obiektu budowlanego. To stwierdzenie jest bardzo istotne
dla zrozumienia powiązania pomiędzy zastosowaniem nowych
technologii budowlanych a warunkami jakie stworzyła
nam natura. Obecnie, na praktyczne doświadczenia wykonawców
nie możemy liczyć, gdyż doświadczenia w tej dziedzinie
są raczej żadne. Wszyscy realizujący inwestycje kierują
się intuicją, a niejednokrotnie jest to tylko zwykłe
szczęście, które z posiadaną wiedzą w tym zakresie nie
ma zbyt wiele wspólnego. Upłynie jeszcze sporo czasu,
zanim wykonawcy i inwestorzy, na polskim rynku, nabędą
doświadczeń na odpowiednim poziomie. Na pocieszenie
powiem tylko, że tak bardzo rozwinięte rynki, jak np.
niemiecki, również borykają się z podobnymi problemami.
To właśnie Niemcy, na własnej skórze przekonali się
o efektach wywołanych przez nadmiernie szczelne okna
i pojawianiu się w mieszkaniach zjawisk, z którymi do
tej pory nie było najmniejszych problemów.
Tutaj pojawia się techniczne uzasadnienie i pewność
wystąpienia określonych zjawisk. Równocześnie z zapotrzebowaniem
na szczelne okna, pojawiło się zapotrzebowanie na świeże
powietrze. Taką możliwość stwarza wykonanie szczelin
infiltracyjnych w stolarce otworowej. Zabieg ten stosuje
się w celu zapewnienia odpowiedniego powietrza, które
nie niesie za sobą groźby powstania różnego rodzaju
niedogodności, jakimi są pleśnie i inne negatywne zjawiska.
Z nimi właśnie możemy mieć styczność na co dzień. Powodzenie
tej idei leży w zastosowaniu równowagi pomiędzy warunkami
panującymi w pomieszczeniu, a właściwościami fizycznymi
niektórych substancji. To zachowanie równowagi jest
bardzo istotnym elementem, gdyż nie wszystko, co zostało
stworzone w procesie budowy obiektu, może zostać zmienione.
Zmiany, jakie należałoby poczynić mogą okazać się na
tyle kosztowne, że niejednokrotnie lepiej będzie przystosować
się do warunków, jakie sami sobie stworzyliśmy. Obecna
koncepcja budynków nakazuje rozpatrywać ściany obiektu
jako bardzo szczelne powłoki, przez które nie przedostają
się żadne zewnętrzne czynniki (woda, powietrze, dźwięk).
Ideologia ta pozwala na szersze spojrzenie na całe zagadnienie
i dzięki takim właściwościom zminimalizowanie strat
energii cieplnej.
Praktyczne doświadczenia w znacznym stopniu odnoszą
się do stanu budynku, jaki został stworzony, a nie do
poszczególnych jego elementów. Powodem takiej sytuacji
jest fakt, że każdy wyrób budowlany (przeznaczony do
stosowania w myśl przepisów) spełnia pokładane w nim
oczekiwania. Poszczególne składowe obiektu spełniają
wszystkie wymogi nie jest gwarancją wykonania bardzo
dobrego budynku. W niniejszej publikacji odniosę się
do niektórych wartości na zasadzie przedstawienia różnic,
jakie każdorazowo powstają w trakcie trwania procesu
budowlanego począwszy od fazy projektowania, a skończywszy
na samym użytkowaniu obiektu. Pod uwagę należy wziąć
tzw. fizykę budowlaną i na jej podstawie określić właściwości
w taki sposób, aby jak najmniej szkodliwe było oddziaływanie
innych czynników na powłokę budynku. Dodatkowo należy
określić takie parametry, jak: odporność na starzenie
się, mechaniczna wytrzymałość uszczelnień, sposób zamocowania
(zgodny z wytycznymi technicznymi). Pierwsza analiza
owej koncepcji budynku prowadzi nas do dwóch, bardzo
istotnych zagadnień:
- Planowanie i wykonanie wymiany
powietrza,
- Fizyka budowlana, prawidłowe
powiązanie stolarki ze strukturą ściany zewnętrznej.
Pomijam
warunki wentylacji, gdyż nie są przedmiotem niniejszej
rozprawy, pomimo istotnego wpływu na fizykę budowlaną
obiektu. Nie rozwiązane problemy wynikające z niewłaściwej
wentylacji mają znaczny wpływ na wilgotność powietrza
w pomieszczeniach. Sytuacja ta niekorzystnie odbija
się zarówno na ścianach, jak i oknach.
Zawartość wilgoci w powietrzu
i wykraplanie wody kondensacyjnej
Temperatura i zmiany wilgotności powietrza są ściśle
ze sobą powiązane i wzajemnie oddziaływają na siebie.
Od wielkości i wzajemnego stosunku obu tych parametrów
uzależniony jest kolejny czynnik czyli "punkt rosy".
W zależności od temperatury zmienia się ilość wilgoci,
jaka może zostać przejęta przez powietrze. 1 m3 powietrza
o temperaturze 20°C może pomieścić 8,65 g wody. Odpowiada
to wilgotności 50%. Woda kondensacyjna wykrapla się
z powietrza w momencie, gdy następuje jego ochłodzenie.
Spadek temperatury nie pozwala na dalsze pochłanianie
wody.
"Punkt rosy" jest to temperatura, przy której
z powietrza o oznaczonej temperaturze wyjściowej i określonej
wilgotności, następuje wytrącanie się kropel wody. Powietrze
o tej temperaturze nie jest w stanie więcej jej zmieścić.
20°C i wilgotność powietrza 50% - co to oznacza? To
jest tyle co 50% z maksymalnej ilości wody, jaka może
się zmieścić w 1 m3 powietrza w określonych warunkach
termicznych. Ich spadek do 9,3°C spowoduje, że powietrze
będzie nasycone w 100%. W związku z tym nie będzie mogło
pochłonąć już więcej wilgoci. Ponadto dalsze obniżanie
spowoduje wykraplanie się wody na powierzchniach o temperaturze
zbliżonej do tej, w jakiej następuje nasycenie 100%.
Jest to tak zwana temperatura punktu rosy. Zjawisko
to powoduje w konstrukcji budynku największe straty.
Istnieją miejsca, w których 10°C powoduje powstawanie
takiego zjawiska w praktyce. Rodzi się zatem problem,
gdyż woda powstała na skutek procesów fizycznych może
powodować powstawanie szkód budowlanych. W DIN V 4108-7
"izolacja cieplna w budownictwie lądowym nadziemnym"
pod uwagę brane są dodatkowo takie elementy jak miejsce
połączenia okna z bryłą budynku.
Tabela 1. Temperatury
punktu rosy powietrza
przy różnym jego nawilżeniu.
|
Temperatura powietrza
|
Temperatura punktu rosy w °C
przy wilgotności powietrza w % od
|
|
w °C
|
30
|
35
|
40
|
45
|
50
|
55
|
60
|
65
|
|
30
|
10,5
|
12,9
|
14,9
|
16,8
|
18,4
|
20,0
|
21,4
|
22,7
|
|
29
|
9,7
|
12,0
|
14,0
|
15,9
|
17,5
|
19,0
|
20,4
|
21,7
|
|
28
|
8,8
|
11,1
|
13,1
|
15,0
|
16,6
|
18,1
|
19,5
|
20,8
|
|
27
|
8,0
|
10,2
|
12,2
|
14,1
|
15,7
|
17,2
|
18,6
|
19,9
|
|
26
|
7,1
|
9,4
|
11,4
|
13,2
|
14,8
|
16,3
|
17,6
|
18,9
|
|
25
|
6,2
|
8,5
|
10,5
|
12,2
|
13,9
|
15,3
|
16,7
|
18,0
|
|
24
|
5,4
|
7,6
|
9,6
|
11,3
|
12,9
|
14,4
|
15,8
|
17,0
|
|
23
|
4,5
|
6,7
|
8,7
|
10,4
|
12,0
|
13,5
|
14,8
|
16,1
|
|
22
|
3,6
|
5,9
|
7,8
|
9,5
|
11,1
|
12,5
|
13,9
|
15,1
|
|
21
|
2,8
|
5,0
|
6,9
|
8,6
|
10,2
|
11,6
|
12,9
|
14,2
|
|
20
|
1,9
|
4,1
|
6,0
|
7,7
|
9,3
|
10,7
|
12,0
|
13,2
|
|
19
|
1,0
|
3,2
|
5,1
|
6,8
|
8,3
|
9,8
|
11,1
|
12,3
|
|
18
|
0,2
|
2,3
|
4,2
|
5,9
|
7,4
|
8,8
|
10,1
|
11,3
|
strona: 1 | 2
| 3 
|
