Kształtowniki z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U)

W zakresie kształtowników z nieplastyfikowanego polichlorku winylu do wyrobu okien i drzwi dotychczas wdrożono przez PKN do norm krajowych trzy normy europejskie: - PN EN 477:1997 Kształtowniki z nieplastyfikowanego poli(chlorku winylu) (PVC-U) do wyrobu okien i drzwi - Określenie odporności kształtowników głównych na uderzenie spadającego ciężarka, - PN EN 478:1997 Kształtowniki z nieplastyfikowanego poli(chlorku winylu) (PVC-U) do wyrobu okien i drzwi - Wygląd po wygrzewaniu w temperaturze 150 stopni C - Metoda badania, - PN EN 479:1997 Kształtowniki z nieplastyfikowanego poli(chlorku winylu) (PVC-U) do wyrobu okien i drzwi - Określenie skurczu termicznego. Powyższe normy stanowią wymagania i przepisy postępowania w badaniach kształtowników z nieplastyfikowanego polichlorku winylu.

Zaletą ustanowionych norm jest wprowadzenie dla ich potrzeb określenia podstawowych definicji jak: kształtownik główny, kształtownik pomocniczy, powierzchnia widoczna, przegroda, wada. Aktualnie z pakietu trzech projektów norm europejskich pozostałych do wdrożenia w powyższym temacie w bieżącym roku została ustanowiona następna norma europejska:
EN 513:1999 Kształtowniki z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U) do wyrobu okien i drzwi - Określenie odporności na sztuczne starzenie. Z dwóch pozostałych projektów na akceptację oczekuje jeszcze jeden projekt normy europejskiej dotyczący przepisów postępowania w badaniach kształtowników z PVC-U: pr EN 514 Kształtowniki z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U) do wyrobu okien i drzwi - Określenie wytrzymałości zgrzewanych narożników oraz połączeń w kształcie T. Na bazie wydawanych norm i projektów norm europejskich opracowany został ostatni w tym pakiecie norm projekt normy pr EN 12 608 scalający wymagania w zakresie kształtowników z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U).
Projekt ten opracowany został przez Grupę Roboczą CEN/TC 33/WG 1 Okna dla Komitetu Technicznego CEN/TC 33 "Okna, drzwi, żaluzje, okucia budowlane i ściany osłonowe".
Aktualnie powyższy dokument został przedłożony Centralnemu Sekretariatowi CEN do ankietyzacji jako projekt normy europejskiej: pr EN 12 608 Kształtowniki z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U) do wyrobu okien i drzwi - Wymagania metody badań

Część 1: Klasyfikacja.
PN EN 477:1997 Określenie odporności kształtowników głównych na uderzenie spadającego ciężarka
W powyższej normie podano metodę określania odporności kształtowników głównych z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U) na uderzenie spadającego ciężarka w temperaturze -10°C. Badanie służy ocenie procesu wytłaczania. Badanie należy wykonać na powierzchni widocznej kształtownika głównego (najlepiej na widocznej stronie podlegającej wpływom warunków atmosferycznych). Ciężarek należy upuścić z określonej wysokości, podanej w normie dotyczącej wyrobu, w punkt znajdujący się w połowie odległości między podporami. Przed wykonaniem badania próbki kształtowników należy klimatyzować w temperaturze (-100-2)°C co najmniej przez 1 h. Każdą próbkę należy poddać badaniu w ciągu 10 s po wyjęciu jej z komory klimatyzacyjnej. Urządzenie do badania (rysunek 2) musi posiadać mechanizm zwalniający, umożliwiający spadanie ciężarka o masie (1000 ą 5) g i półkolistej powierzchni uderzeniowej o promieniu (25 ą 0,5) mm i regulowanej wysokości do (1500+10-0) mm, mierząc od górnej powierzchni próbki.Norma PN-EN 477:1997 wprowadza pewne dodatkowe procedury ułatwiające prawidłowe wykonanie oznaczeń. Jeżeli z powodu profilu kształtownika jest niemożliwe uderzenie ciężarkiem w miejsce zalecane, wskazuje się aby producent i laboratorium badawcze uzgodnili inne miejsce uderzenia. W przypadku gdy kształtownik ze względu na swój profil ma przy uderzeniu ciężarkiem skłonność do odchylania się w bok, to zaleca się zapobiegać temu zjawisku poprzez przymocowanie dodatkowych usztywnień do dwóch podpór. Podczas badania zaleca się zapobiegać kilkakrotnym uderzeniom spadającego ciężarka na próbkę.

Przykład podstawy do obróbek

Przykład przyrządu do badania odporności na uderzenie

PN EN 478:1997 Wygląd po wygrzewaniu w temperaturze 150°C Metoda badania
W powyższej normie określono dwie metody oznaczania wpływu wysokiej temperatury na kształtowniki z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U) do produkcji okien i drzwi. Próbka kształtownika o określonej długości wygrzewana jest w suszarce lub w łaźni o temperaturze 150°C przez 30 min i sprawdzana wzrokowo czy po stronie wewnętrznej, zewnętrznej i na przekroju poprzecznym po ogrzaniu nie wystąpiły uszkodzenia. Metoda suszarkowa obowiązuje jako metoda rozjemcza.
Suszarka powinna być wyposażona w termostat zapewniający utrzymanie stałej temperatury w zakresie (150 ą 2)°C i musi posiadać wymuszony obieg powietrza. Pojemność cieplna suszarki powinna zapewniać osiągnięcie temperatury badania w ciągu 15 min. po umieszczeniu w niej próbek.
Alternatywną metodą jest przeprowadzenie badania w łaźni wyposażonej w termostat zdolny do utrzymania stałej temperatury w zakresie (150 ą 2)°C. Pojemność cieplna łaźni powinna być taka, aby po włożeniu do niej próbki, temperatura badania została ponownie uzyskana w przeciągu 5 min. Jako ciecz grzejną należy stosować glicerynę lub węglowodory wolne od węglowodorów aromatycznych i nie zawierające substancji wpływających na własności PVC-U.
Próbki do badań powinny mieć minimalną długość kształtownika 200 mm (w metodzie suszarkowej) i 300 mm do badania w łaźni.Aby zbadać odporność próbek kształtowników na oddziaływanie wysokiej temperatury, należy wygrzewać w suszarce przez (30+30) min. mierząc czas od momentu ponownego osiągnięcia w suszarce temperatury 150°C i następnie po wystudzeniu w powietrzu zbadać, czy nie wystąpiły uszkodzenia. W wymaganiach zawartych w projekcie normy europejskiej, dla zachowania się kształtowników wygrzewanych w temperaturze 150°C, znajduje się zapis, gdy badanie jest prowadzone według EN 478, kształtowniki nie powinny wykazywać defektów. Dla kształtowników wytłaczanych współbieżnie, rozszczepienie warstwy współwytłaczanej traktowane jest jako wada.

PN EN 479:1997 Oznaczanie skurczu termicznego
Oznaczanie skurczu termicznego kształtowników z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U) polega na wygrzewaniu próbki kształtownika o określonej długości w temperaturze 100°C przez 1 h.Oznakowaną długość próbki mierzy się w identycznych warunkach przed i po ogrzewaniu w suszarce. Skurcz termiczny oblicza się jako procentową zmianę długości końcowej względem początkowej, mierzonej pomiędzy parą znaków. Dla kształtowników głównych różnicowy skurcz termiczny oblicza się jako różnicę pomiędzy skurczami termicznymi przeciwległych powierzchni widocznych każdej próbki. Badanie należy wykonać na trzech podobnych klimatyzowanych wcześniej próbkach kształtowników o minimalnej długości 250 mm. Na każdej z dwóch powierzchni widocznych kształtownika głównego należy wykonać po jednej parze znaków. Natomiast na kształtownikach pomocniczych należy wykonać tylko jedną parę znaków. Dwa znaki prostopadłe do osi kształtownika należy zaznaczyć na każdej próbce używając rysika, w odległości o 200 mm od siebie tak, aby jeden z nich był odległy o około 25 mm od końca próbki. Zgodnie z normą dla każdej próbki odległość pomiędzy dwoma znakami jednej pary należy zmierzyć w temperaturze pokojowej z dokładnością 0,1 mm.Dla każdej próbki należy obliczyć skurcz termiczny każdej pary znaków jako wielkość procentową.
Dla kształtowników głównych wartość należy przyjąć jako wartość z każdej powierzchni widocznej próbki. Za wartość różnicową skurczu termicznego należy przyjąć różnicę między wartościami skurczów termicznych otrzymanych z przeciwległych powierzchni widocznych każdej próbki.
Z wymagań w tym zakresie zapisanych w projekcie normy europejskiej pr EN 12 608 wynika, ze gdy badanie prowadzone jest według EN 479, wówczas skurcz termiczny dwóch największych przeciwnych powierzchni widocznych dla każdej badanej próbki nie powinien być większy aniżeli 2,0%. Różnica skurczu termicznego pomiędzy tymi powierzchniami widocznymi dla każdej badanej próbki nie powinna być większa aniżeli 0,4%.

EN 513:1999 Określenie odporności na sztuczne starzenie
Określenie odporności na sztuczne starzenie w wydanej normie europejskiej EN 513:1999 opiera się na warunkach ekspozycji podanych w normach międzynarodowych ISO 4892-1:1994 (wymagania ogólne) oraz ISO 4892-2:1992 (wymagania dla napromieniowania lampą ksenonową).
ISO 4892-1:1994 Plastics - Methods of exposure to laboratory light sources - Part 1: General guidance
ISO 4892-1:1994 Plastics - Methods of exposure to laboratory light sources - Part 2: Xenon-arc sources
W czasie badania przyspieszonego starzenia kształtowników w aparacie symulującym zmienne warunki klimatyczne z promiennikiem ksenonowym muszą być zachowane następujące warunki - promiennik ksenonowy emitujący promieniowanie o długości fali w granicach 280÷800 nm o natężeniu 550 ą 55 W/m2 oraz w granicach 280÷400 nm o natężeniu 60 ą 12 W/m2,
Dla symulacji różnych klimatów europejskich wprowadza się dwie różne metody ekspozycji próbek:
Metoda 1 - dla symulacji klimatu umiarkowanego (M),
Metoda 2 - dla symulacji klimatu ostrego (gorący i suchy) (S).
Warunki symulacji klimatu umiarkowanego (M) - Metoda 1:
- temperatura powietrza mierzona za pomocą wzorcowego czarnego termometru na koniec okresu suszenia (BST) 60 ą 3°C,
- temperatura powietrza komory mierzona za pomocą wzorcowego białego termometru (WST) 40÷45°C,
- wilgotność względna powietrza 65 ą 5%,
- cykl nawilżania próbek (nawilżanie/suszenie): 18 min/102 min.
Warunki symulacji klimatu ostrego (S) (gorący i suchy) - Metoda 2:
- temperatura powietrza mierzona za pomocą wzorcowego czarnego termometru na koniec okresu suszenia (BST) 65 ą 3°C,
- temperatura powietrza komory mierzona za pomocą wzorcowego białego termometru (WST) 45÷50°C,
- wilgotność względna powietrza 65 ą 5%,
- cykl nawilżania próbek (nawilżanie/suszenie): 6 min/114 min[K.W.1].
W normie EN 513:1999 warunki klimatu gorącego i suchego zapisane są jako klimat ostry charakteryzujący się wyższą temperaturą mierzoną za pomocą czarnego termometru, gdzie wartość temperatury BST (Black Standard Termometr) wynosi 65°C - w stosunku do warunków symulujących klimat umiarkowany, gdzie wartość temperatury BST wynosi 60°C. Również efektywność promieniowania w warunkach klimatu ostrego (gorący i suchy) jest o 50% wyższa niż w warunkach klimatu umiarkowanego, która wyraża się czasem ekspozycji w sztucznych warunkach zwiększonym o współczynnik 1,5. Zwiększony czas ekspozycji w powiązaniu ze stałymi cyklami nawilżania (imitującymi deszcz) powoduje zwiększenie globalnego czasu nawilżania na próbki badane, który związany jest z efektem wtórnym. Jest to efekt zrównoważenia czasu nawilżania, który również zredukowany jest do współczynnika 1,5. W ten sposób w warunkach klimatu ostrego (gorący i suchy) czas nawilżania jest krótszy o 50% niż w warunkach klimatu umiarkowanego a czas natrysku jest jeszcze więcej zredukowany przez współczynnik 2,0. Dlatego cykl nawilżania i suszenia w warunkach klimatu ostrego (gorący i suchy) wynosi 6 min/114 min zamiast 18 min/102 min w warunkach klimatu umiarkowanego. Zgodnie z wymaganiami EN 513:1999 do badań przyspieszonego starzenia, próbki testowe pobierane są z widocznych powierzchni kształtowników i poddane napromieniowaniu, odpowiadającemu starzeniu naturalnemu w strefach klimatycznych M lub S. Podstawą oznaczenia odporności na przyspieszone starzenie przy użyciu lampy ksenonowej jest określenie dawki promieniowania wyrażonej w gigadżulach na metr kwadratowy [GJ/m2]. Po ekspozycji przeprowadzonej według podanych powyżej wymagań, proponuje się przeprowadzenie oceny odporności na starzenie za pomocą dwóch metod:
- próby udarowej metodą Charpy,
- zmiany barwy.

Badanie udarności po starzeniu
Założeniem normy EN 513:1999 jest wykonanie badania odporności na uderzenie po starzeniu przy zastosowaniu typowego młota udarowego metodą Charpy przy rozstawie podpór 40 mm i wykorzystując wahadło o energii 1 J lub 2 J. W tym celu zaleca się wykorzystanie normy EN-ISO 179. EN-ISO 179: Plastics - Determination of Charpy impact strength (ISO 179:1993) Zgodnie z EN 513:1999 próbka do badań powinna być pobrana bezpośrednio z kształtownika zarówno dla kształtowników nie wytłaczanych współbieżnie, jak i wytłaczanych współbieżnie. Zgodnie z wytycznymi EN 513:1999 badanie zmiany odporności na udarność metodą Charpy należy wykonać w dwóch seriach składających się z sześciu próbek każda. Próbki do badań należy przygotować w dwóch etapach.
Etap I - przygotować dwie serie po 6 próbek o następujących wymiarach: długość 50 ą 1 mm szerokość 6 ą 1 mm grubość odpowiadająca grubości kształtownika użytego do badań.
Etap II - po ekspozycji w warunkach starzenia próbek z karbem przygotowanych zgodnie z EN-ISO 179 należy doprowadzić do stałej szerokości próbki między karbami 3 ą 0,1 mm.
Przygotowane próbki do badań muszą być bez błędów technicznych i nieuszkodzone przez urządzenie do wycinania próbek. Przed rozpoczęciem ekspozycji starzenia, próbki powinny być poddane kondycjonowaniu co najmniej przez 16 godzin w temperaturze 23 ą 2°C i 50 ą 5% wilgotności względnej. Wyniki odporności na uderzenie metodą Charpy należy podawać w odniesieniu do wartości napromieniowania w kJ/m2. Zmiany wartości udarności (średniej z dwóch serii) należy podawać w procentach. Wymagania zawarte w projekcie zbiorczym pr EN 12 608 wskazują, że obniżenie udarności próbki poddanej badaniu względem próbki kontrolnej nie poddanej starzeniu, wyrażone procentowo, nie może być większe niż 40%. Ponadto przełom próbek poddanych starzeniu w badaniu udarowym nie powinien być typu kruchego. Projekt normy wprowadza zastrzeżenia dla celów kontroli jakości, w których zaleca się, aby dopuszczalne obniżenie udarności było zadeklarowane przez producenta. Natomiast wartość 40% ma charakter próbny (tymczasowy) i jest uwarunkowana wynikami aktualnych badań.

Trwałość barwy
Według EN 513:1999 dopuszcza się oznaczenie zmiany barwy dwoma metodami:
- metoda za pomocą szarej skali przy wykorzystaniu EN-ISO 20105 A03, PN-EN 20105 A03:1996 Tekstylia. Badania odporności wybarwień. Szara skala do oceny zabrudzenia bieli.
- metoda określenia zmiany barwy za pomocą kolorymetru w systemie CIE przy wykorzystaniu norm ISO 7724-1, ISO 7724-2, ISO 7724-3.
ISO 7724-1 Farby i Lakiery - Kolorymetria - część 1: Zasady
ISO 7724-2 Farby i Lakiery - Kolorymetria - część 2: Pomiar barwy
ISO 7724-3 Farby i Lakiery - Kolorymetria - część 3: Obliczenia zmian barwy
Po przeprowadzeniu badań starzeniowych w celu określenia zmian barwy pomiędzy nie eksponowanymi (kontrolnymi) i eksponowanymi w czasie starzenia próbkami testowymi należy zastosować atestowaną skalę szarą (ISO 105-A03) lub kalorymetr zgodny z ISO 7724. Kolorymetr do pomiaru zmian barwy musi być wyposażony:
- oświetlacz D 65 zgodny z opisem w publikacji 15.2 CIE (Kolorymetria) zapewniający właściwe warunki pomiaru,
- zwierciadło o współczynniku odbicia 8/d lub d/8 (w obydwu przypadkach bez eliminatora połysku).
Próbki do badań podlegają następującym wymaganiom:
- minimalne wymiary wynoszą 50 × 40 mm,
- do oznaczeń wybiera się zawsze stronę widoczną kształtownika,
- powierzchnia badana nie może być czyszczona.

Zaleca się aby przeprowadzenie oceny zmiany barwy pomiędzy próbkami nie eksponowanymi (kontrolnymi) i poddanymi ekspozycji nastąpiło nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu testu naświetlania. Po tym czasie należy odczytać zmianę barwy na szarej skali lub zmierzyć różnice barw względem barwy wzorcowej D L*, D a*, D b*, D E*. Według projektu normy pr EN 12 608 zmiany barwy pomiędzy próbkami nie eksponowanymi (kontrolnymi) i poddanymi ekspozycji nie powinna być większa aniżeli 4 stopień skali szarej zgodnie z ISO 105-A03 lub D E* L 5. Dla celów kontroli jakości zaleca się, aby dopuszczalna zmiana barwy była zadeklarowana przez producenta.

pr EN 514 Określenie wytrzymałości narożników zgrzewanych oraz połączeń w kształcie litery T
Powyższy projekt normy precyzuje badania wytrzymałości narożników zgrzewanych oraz połączeń w kształcie litery T. Jest on podstawą przeprowadzenia badania jakości połączeń zgrzewanych. W celu wykonania badania wytrzymałości narożników zgrzewanych należy wyciąć naroże z ramy okna lub drzwi.

Przykłady mocowania okien lub drzwi podczas próby wytrzymałości na zginanie rozciągające dla narożników zgrzewanych i połączeń w kształcie litery T. 1 - zacisk, 2 - sztywny zacisk o minimalnej długości 400 mm, 3 - rama, 4 - blokada podtrzymująca 5 ± 0,5 mm.

Przykłady mocowania okien lub drzwi w urządzeniu podczas próby wytrzymałości na zginanie ściskające dla narożników zgrzewanych na ucios i na wpust

Norma precyzuje dokładność zgrzewania narożników w zakresie (90 ą 1)° oraz odległość między osiami przegubów wózków podporowych, a które muszą być identyczne z osiami obojętnymi kształtownika.
a = 400 ą 2 mm
Długości ramion wewnętrznych naroża Li wynikają z długości kształtownika między osiami obojętnymi Ln pomniejszonymi o podwójną odległość wewnętrznej powierzchni kształtownika a jego osią obojętną.
Li = Ln-2e
Ln = 400/Ö2 = 283
Li = 283-2e
Li - długość ramienia wewnętrznego,
Ln - długość ramienia kształtownika między osiami obojętnymi,
e - odległość między osią obojętną a skrajną wewnętrzną powierzchnią kształtownika.
Badanie należy przeprowadzić przy pomocy maszyny wytrzymałościowej.
Wymagania dla urządzenia testującego:
- zakres pomiaru siły: 2kN÷20kN,
- wyposażenie w urządzenie rejestrujące badanie,
- przykładanie obciążenia z prędkością 50 mm/min,
- dokładność pomiaru: ą 3%.
Przyjmuje się następujące sposoby określenia naprężeń niszczących naroża.
Nośność zgrzewanych naroży nie powinna być niższa od obliczonej według równań (1) i (2) wartości sił niszczących podczas zginania: rozciągającego i ściskającego. W celu obliczenia naprężenia niszczącego połączenie zgrzewane przez zginanie w czasie próby rozciągającej wykorzystujemy równanie (1).
dt = (L × Ft)/W (1)
dt - naprężenie niszczące podczas zginania rozciągającego, [N/mm2]
L - odległość między narożem a punktem przyłożenia siły, [mm] (300 ą 3 mm) - rysunek 3
Ft - siła niszcząca naroża dla próby zginania rozciągającego, [N]
W - wskaźnik wytrzymałości przekroju kształtownika = I/e, [mm3]
I - moment bezwładności
e - odległość między osią obojętną kształtownika a skrajną powierzchnią.
W przypadku obliczania naprężenia niszczącego połączenia zgrzewanego przez zginanie ściskające wykorzystujemy równanie (2):
dc = Fc × [(a/2-e/Ö2)/2 W (2)
dc - naprężenie niszczące podczas zginania ściskającego, [N/mm2]
Fc - siła niszcząca naroża dla próby zginania rozciągającego, [N]
W - wskaźnik wytrzymałości przekroju kształtownika = I/e, [mm3]
a - odległość między osiami przegubów wózków podporowych.
Spoina zgrzewanych naroży poza zewnętrzną krawędzią kąta 90° nie powinna być wykończona poprzez rowkowanie, okrawanie itp. i jedynie może być czyszczona dla umożliwienia całkowitego osadzenia próbki na podporze.
Próbę za dobrą uważa się taką, w której zniszczenie nastąpiło całkowicie poza płaszczyzną połączenia zgrzewanego a średnie obciążenie niszczące jest co najmniej równe wartości nominalnej podanej przez wytwórcę kształtowników.
Wymagania dla powyższej próby zapisano w pr EN 12 608.
Obliczeniowe naprężenie niszczące dla każdego narożnika, dt lub dc, nie powinno być mniejsze niż 25 N/mm2 dla próby zginania rozciągającego lub 35 N/mm2 dla próby zginania ściskającego.

pr EN 12 608 Kształtowniki z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PVC-U) do wyrobu okien i drzwi
Wymagania i metody badań
Część 1: Klasyfikacja.
W oparciu o metodę badania zapisaną w EN 477 możliwe jest wprowadzenie klasyfikacji kształtowników pod kątem odporności na uderzenie za pomocą spadającej masy. Z uwagi, że w pewnych rejonach klimatycznych wymagane jest podwyższone zabezpieczenie przed pęknięciem kruchym i dlatego ustanowione są dwie klasy odporności kształtownika głównego na uderzenie za pomocą spadającego ciężarka. Ponieważ podstawowym kryterium tej klasyfikacji jest odporność na uderzenia w niskich temperaturach, zaproponowano badanie w temperaturze -10°C. Klasyfikacja według odporności na uderzenie za pomocą spadającego ciężarka:

Ponieważ podstawowym kryterium tej klasyfikacji jest odporność na uderzenia w niskich temperaturach, zaproponowano badanie w temperaturze -10°C. Klasyfikacja według odporności na uderzenie za pomocą spadającego ciężarka:
Gdy badanie prowadzone jest według EN 477, dla odpowiednich klas nie powinna ulec uszkodzeniu więcej niż jedna próbka testowa. W przypadku wytłaczania kształtowników współbieżnie, rozszczepienie warstwy współwytłaczanej jest traktowane jako uszkodzenie. W stosunku do normy EN 478 projekt wymagań prawidłowo rozszerza pojęcie wady kształtownika po wygrzewaniu w temperaturze 150°C.
Dla badania wykonanego zgodnie z EN 479 wprowadzono zapis wymagania skurczu termicznego dwóch największych przeciwnych powierzchni widocznych kształtownika głównego nie powinien być większy aniżeli 2,0%. W tym projekcie również zapisano dodatkowo wymagania dla kształtowników pomocniczych. Skurcz termiczny w tym przypadku nie może być większy niż 3,0%. Jednak powyższy projekt wprowadza ograniczenie skurczu termicznego do 2,0% dla listew przyszybowych zewnętrznych. Wymagania dla EN 513 w dotychczas przygotowanym projekcie normy były przedstawione w sposób niedokładny i nie w pełni zrozumiały. Aktualnie można się spodziewać wprowadzenia szeregu zmian w wymaganiach dla tej normy. Jest to związane z wprowadzeniem kilku korekt do wydanej już EN 513 w stosunku do projektu tej normy. W projekcie zbiorczym wymagań pr EN 12 608 podana jest metoda obliczeniowa dla określenia dawki promieniowania lub czasu ekspozycji potrzebnego do oceny odporności na działanie klimatu umiarkowanego M lub ostrego S. Powyższe parametry potrzebne są do określenia korelacji z badaniami prowadzonymi w czasie przyspieszonego sztucznego starzenia. W klimacie Europy wyróżnione zostały dwie różne strefy klimatyczne: klimat umiarkowany M oraz klimat ostry (ciepły i suchy) S. Strefy klimatyczne M i S klasyfikowane są pod względem energii słonecznej padającej w przeciągu roku na powierzchnię poziomą oraz średniej temperatury najcieplejszego miesiąca w roku. Według zapisów projektu normy pr EN 12 608, kształtowniki które są przeznaczone do zastosowania w klimacie umiarkowanym M mogą również być stosowane w klimacie ostrym S i odwrotnie, gdy spełnią wszystkie stawiane im wymagania.

Dla celów metody obliczeniowej zrobione jest następujące założenie dotyczące rocznej energii słonecznej:
- Dla klimatu umiarkowanego roczna energia słoneczna jest szacowana na 4 GJ/m2 rok,
- Dla klimatu ostrego roczna ilość energii słonecznej jest szacowana na 6 GJ/m2 rok.
Aby porównać powyższe założenia z normalną praktyką stosowaną w badaniach przyspieszonych przy sztucznym starzeniu, musimy brać pod uwagę nie całkowitą energię promieniowania, ale tę część energii padającą w obszarach ultrafioletowym oraz widzialnym widma (pomiędzy 300 nm a 800 nm). Zakres ten stanowi około 60% całkowitej energii promieniowania. Dlatego stosowany jest uzupełniający współczynnik korekcyjny 67% dla uwzględnienia faktu, że nie całe promieniowanie jest aktywne w wyższych letnich temperaturach i w ten sposób będzie ono mniej szkodliwe dla narażonych na jego działanie powierzchni.
W Tablicy podano zalecane dawki promieniowania w GJ/m2 dla zakresu długości fal od 300 nm do 800 nm.

Dla promieniowania równoważnego okresowi 5-letniej ekspozycji naturalnej potrzebny jest następujący czas ekspozycji w urządzeniach do sztucznego starzenia:
- dla klimatu umiarkowanego M - czas ekspozycji około 4000 h,
- dla klimatu ostrego S - czas ekspozycji około 6000 h.
Powyższa metoda obliczeniowa przedstawia bardzo przybliżone dane szacunkowe. Jednakże stawia ona wymagania oparte na pewnym rodzaju podstaw logicznych. Trzeba w tym miejscu przypomnieć fakt, że starzenie naturalne jest zjawiskiem bardzo zmiennym, zależnym od lokalizacji, mikroklimatu, ustawienia stanowiska prób, zacienienia, terminu rozpoczęcia ekspozycji itd.
Pewnych błędów unika się przez prowadzenie badań w warunkach znormalizowanych. Podstawowym wymaganiem przy prowadzeniu badań w naturalnym środowisku jest wystawienie próbek w kierunku południowym z nachyleniem 45° względem płaszczyzny poziomej. Z tych względów istotna jest potrzeba szczegółowego określenia miejsca ekspozycji (strefa klimatyczna, miejscowość, długość i szerokość geograficzna, wysokość n.p.m.) oraz daty rozpoczęcia i zakończenia ekspozycji. W projekcie zbiorczym wymagań pr EN 12 608 zakłada się, że dla celów kontroli jakości, okres czasu może być zmniejszony do wartości odpowiadającej dwuletniej ekspozycji w środowisku naturalnym.
Badania starzeniowe prowadzone w warunkach naturalnych względnie sztucznych w ocenie jakości kształtowników z nieplastyfikowanego polichlorku winylu na potrzeby produkcji okien i drzwi stanowią podstawę oceny ich trwałości. Trwałość kształtowników ocenia się w oparciu o wyniki obniżenia takich wskaźników jak: udarność oraz stałość barw i wyglądu zewnętrznego.

Podsumowanie
Przygotowanie przez CEN pięciu metodycznych EN 477, EN 478, EN 479, EN 513 i pr EN 514 na kształtowniki do okien i drzwi z nieplastyfikowanego polichlorku winylu nie spowodowało wyczerpania zagadnienia normalizacyjnego w powyższym zakresie do oceny jakości kształtowników do systemów okiennych.
Wydawane aktualnie aprobaty techniczne na kształtowniki do systemów okiennych wykorzystują znaczne szerszy zakres do ich badań oparty na zbiorze dodatkowych wymagań. Pełny zakres wymagań zapisany został w oparciu o normy niemieckie DIN i międzynarodowe ISO w dokumencie RAL-GZ-716/1. Dodatkowo zostały wyznaczone następujące wymagania:
- gęstość,
- doraźny współczynnik zgrzewania,
- wytrzymałość na rozciąganie,
- współczynnik sprężystości na rozciąganie,
- temperatura mięknienia wg Vicata.
Aktualnie po normach metodycznych najpilniejszą potrzebą jest wdrożenie ostatniego z zaplanowanych przez CEN projektu pr EN 12608 dotyczącego wymagań i klasyfikacji jakościowej dla kształtowników do okien i drzwi z nieplastyfikowanego polichlorku winylu. Brak powyższej normy stanowi lukę techniczno-prawną i utrudnia właściwą interpretację wyników uzyskanych w normach metodycznych.